Gespecialiseerde cliëntondersteuning werkt!

Het ministerie van VWS is in 2018 het Programma Volwaardig leven voor de gehandicaptenzorg en complexe zorg gestart, gericht op mensen in de Wet Langdurige Zorg, hun naasten en zorgverleners. Als onderdeel van dit programma krijgen mensen met een beperking en hun naasten in vijf pilots vier jaar lang (2018-2022) gespecialiseerde cliëntondersteuning. In de pilots worden lessen getrokken hoe de ondersteuning van cliënten en naasten het beste kan worden ingericht om de kwaliteit van leven van het gezin te verbeteren. Een van deze vijf betreft de pilot Netwerkgids, waar MEE aan werkt samen met ‘s-Heerenloo. Dat gespecialiseerde cliëntondersteuning echt werkt blijkt uit een meta-analyse van onderzoeksbureau DSP naar de opbrengsten van de vijf pilots.

Uit de analyse blijkt dat de geboden ondersteuning in de verschillende pilots grotendeels vergelijkbaar is. Wel zijn er kleine verschillen vanwege de specifieke kenmerken per pilot. Ook blijkt dat de benodigde ondersteuning zo lang als nodig is wordt aangeboden, en dat er veel meer aandacht is voor naasten. Op deze twee punten wijkt de ondersteuning in de pilots af van de reguliere cliëntondersteuning. Het zorgt ervoor dat cliënt en naaste zich ontlast voelen en voorkomt bovendien onnodige (zorg)kosten.

Maatschappelijke baten wegen op tegen de kosten
Bij zeker vier van de vijf pilots de maatschappelijke opbrengsten (aanmerkelijk) omvangrijker zijn dan de kosten. Er is daarbij een causale relatie tussen effecten en maatschappelijke opbrengsten. Waar een cliënt bijvoorbeeld als gevolg van een positieve invloed van de cliëntondersteuning, minder stress of een betere gezondheid ervaart, vertaalt dat zich in het in mindere mate gebruik maken van voorzieningen die door overheden en instanties worden gefinancierd (opbrengsten). De ondersteuning heeft ook een preventieve werking, waardoor (zorg)kosten worden voorkomen. In sommige gevallen worden kosten bespaard doordat onnodige en / of overlappende zorg kan worden afgebouwd.

De opbrengsten verschillen wel sterk per casus, maar kunnen door de inzet van ondersteuners variëren van € 4.200,- tot € 38.000,- per jaar.

Meerwaarde voor cliënten en naasten
De ondersteuning heeft veel sociaal-emotionele impact op de cliënten en hun naasten. Het lijkt het grootste effect te hebben op de kwaliteit van leven van cliënten en naasten. Ook heeft de inzet van de ondersteuning een aantoonbaar positief effect op het gevoel van onafhankelijkheid. Ze ervaren meer grip op hun leven.

Hoe past gespecialiseerde cliëntondersteuning in het bestaande aanbod?
Lessen uit de pilots zijn onder meer dat de behoeften van cliënt en naasten voorop staan en dat de gespecialiseerde ondersteuning van nog grotere meerwaarde kan zijn als deze preventief wordt ingezet.

Borgen van gespecialiseerde cliëntondersteuning nu het doel
Met deze analyse worden de conclusies uit de rapporten over het project Netwerkgids bevestigd: cliënten en naasten voelen zich veel beter gesteund en er worden door inzet van gespecialiseerde cliëntondersteuners onnodige zorgkosten voorkomen. Deze positieve effecten vragen om een structurele borging van deze vorm van cliëntondersteuning.

Download hier het onderzoeksrapport van DSP ‘Ondersteuning op maat voor mensen met een beperking en hun naasten’

 

 

Contact